Сонниклар: ышаныргамы, юкмы? Психологларның, эзотерикларның һәм акылның карашы

Сонниклар: ышаныргамы, юкмы? Психологларның, эзотерикларның һәм акылның карашы

Ни өчен кешеләр йоклаучыларга ышаналар? Кыска ликбез

Хыялларны аңлатуга ышану - иң борынгы мәдәни традицияләрнең берсе. Борынгы Мисыр һәм Грециядә каһиннәр илаһларның хәбәрләрен төш аша шифрлаганнар. Иң танылган антик йокы китабы - Артемидор Далдианскийның "Онейрокритика" (безнең эраның II гасыры) - әле дә яңадан басыла.

XIX гасырда Зигмунд Фрейд төшләр - "аңсызлыкка патша юлы" дип игълан итә. Ул һәр ысул артында басылган теләк яшерелә дип саный. Аның укучысы Карл Юнг алга китте: аның фикеренчә, хыяллар - бу коллектив аңсызлык тавышы, архетиплар, алар безгә бөтенлекне табарга ярдәм итә.

Шуңа күрә сонникларга ышану - ахмаклык түгел. Бу кешенең үзен теләсә нинди сүзләрдән борынгы телдә ишетү омтылышы.

ЗА аргументлары: ни өчен сонниклар кайвакыт эшли

Күпчелек кеше йокы китабыннан аңлатманың тормышка ашуын раслый. Моны фәнни яктан ничек аңлатырга?

Үз-үзен тормышка ашыручы пәйгамбәрлекнең эффекты. Сез: "Балык йөклелекне хыяллана". Сез аңсыз рәвештә көтә башлыйсыз, үзегезне башкача тота башлыйсыз, "симптомнарны" сизә башлыйсыз. Йөклелек мөмкинлеге йокы аркасында түгел, ә сезнең тәртибегез аркасында үсә.

Барнум эффекты (шулай ук "елмая, сине фотога төшерәләр"). Сонникларда аңлатмалар еш кына универсаль. "Үзгәрешләр", "көтелмәгән хәбәр", "дошман турында кисәтү" - хәлләрнең 90% га якынлаша. Ми үзе үзенчәлекләрне яза.

Интуиция эше максималларда. Безнең ми көненә миллионлаган сигналны эшкәртә, без аңламыйбыз. Төшендә ул бу мәгълүматны образларга төрә. Сонник бу образларны аңлаешлы телгә "тәрҗемә итәргә" ярдәм итә. Сез киләчәкне белмисез - синең аңың белгән нәрсәне укыйсыз.

КАРШЫ аргументлар: кайда сонниклар ялганлыйлар

Мәдәни контекст. Христианның төшендәге елан - алдау һәм гөнаһ. Һинд дине өчен - Кундалини хикмәте һәм энергиясе. Биолог өчен - курку гына. Бер үк образ мәдәнияткә, дингә һәм хәтта чорга карап төрлечә аңлата.

Курку ягына тайпылыш. Күпчелек иске сонниклар (аеруча мөселман һәм славян) логикага нигезләнгән: "начар төш күрсәгез, курыкырга кирәк". Хәзерге психология киресенчә әйтә: куркыныч төш еш кына реаль бәла-казага түгел, ә киеренкелекне киметүгә төшә.

Сонниклар арасындагы каршылыклар. Миллер әйтә: "Йокыда егылу - уңышсызлыкка". Ләкин Ванга түбәнлек үзгәреш дип әйтә. Ә Нострадамус - иллюзияләрне югалтуга. Кемгә ышанырга? Әгәр дә сонниклар бер-берсенә каршы килә икән, димәк, аларда объектив хакыйкать юк.

Хәзерге психологлар нәрсә әйтә (авторитетлар фикере)

Психология фәннәре кандидаты, сомнолог Михаил Полуэктов (Нейронаук фәнни-тикшеренү институты):

"Хыяллар - хәтер эшенең өстәмә продукты. Баш мие көн тәэсирләрен сортлый, мөһим әйберләрне төзәтә һәм кирәкмәгәнне сөрә. Анда яшерен мәгънә яки фаразлар юк. Ләкин аңлату тынычланырга яки карар кабул итәргә ярдәм итсә - нигә булмаска? Бу аффирмация кебек эшли".

Юнги аналитик Лев Хегай:

"Сонникка эксплуатация күрсәтмәсе буларак ышану куркыныч. Ләкин аны метафорик сүзлек итеп куллану файдалы. Үзеңнән сорагыз: образ нинди хисләр тудырды? Минем тормышымда хәзер нәрсә шулай "авырта" яки "чәчәк ата"? Сонник - язмыш карары түгел, ә үзе белән сөйләшү өчен сәбәп".

Төшләрне психикага зыян китермичә ничек дөрес аңлатырга (алгоритм)

Әгәр дә сез сонникка карарга яратасыз икән - зинһар. Ләкин моны дөрес эшләгез.

Йокыны уянганнан соң ук языгыз. Баш мие детальләрне 15 минут эчендә ясый.

Фактны хисләрдән аерыгыз. Сез нәрсә күрдегез? Нәрсә сиздегез (курку, шатлык, кызыксыну)?

Сонникны ачыгыз, ләкин аңа туры мәгънәдә ышанмагыз. Аңлатманың 2-3 вариантын карагыз.

Үзеңнән сорагыз: "Бу аңлатмаларның кайсысы минем хәзерге хәлгә җавап бирә?". Берсе дә булмаса, йокыны ташлагыз. Сезнең интуиция төгәлрәк.

Беркайчан да карарлар кабул итмәгез. Эшне үзгәртү, гаиләдән китү яки фатир сатып алу - чынбарлык нигезендә генә.