Ни өчен күңелләр ташка әйләнә?

Бу рухи нәсыйхәтләр һәрберебезгә Изге Коръән серләрен тирәнрәк аңларга һәм җан тынычлыгы табарга ярдәм итәр дигән өметтә калабыз.

«Әссәләмү гәләйкүм вә рәхмәтүллаһи вә бәрәкәтүһү! Раббыбыз һәркайсыбыздан разый булсын. Ошбу мөбарәк көндә кылган дога-гыйбадәтләребезне кабул итсен.

«Әл-Бәкара» сүрәсенең 74нче аятендә Аллаһ Тәгалә кешелеккә бик тирән мәгънәле кисәтү ясый: «Шуннан соң күңелләрегез таш кебек катып калды, хәтта таштан да катырак булды...»

Ни өчен күңелләр ташка әйләнә?

Бу аятнең тарихы Муса галәйһиссәләм заманына барып тоташа. Бәнү  Исраил кавемендә бер серле үлем очрагы була. Раббыбыз, Муса галәйһиссәләм аша, кавемгә бер сыер (бәкара) чалырга һәм үтерүчене ачыкларга боера. Ләкин кешеләр, хакыйкатьтән качарга тырышып, малның төсе, яше һәм башка үзенчәлекләре турында төрле сораулар биреп, эшне катлауландыралар.

Хәтта Аллаһның рәхмәте белән могҗиза күреп, үлгән кеше терелеп үтерүчесен атагач та, аларның күңелләре йомшамый. Безгә дә аларның хаталарын кабатламас өчен, Коръәндәге ташлар мисалында кеше күңеленең өч төрен аңлатарга кирәк.

1. Чишмә-ташлар — нурлы күңел

«...ташлар арасында шундыйлары бар, алардан чишмәләр агып чыга...»

Биредә су — тере иман билгесе. Шундый пакь җанлы кешеләр була ки, алардан хакыйкать нуры үзлегеннән бәреп чыга. Галимнәр мондый фидакарьлекне Әбү Бәкер әс-Сыддык (разыйаллаһү ганһү) йөрәге белән тиңлиләр. Аңа исбатлаулар, артык дәлилләр кирәк булмый: Пәйгамбәребезнең ﷺ чакыруын ишетүгә, аның күңеле мизгел эчендә иман белән тула.

2. Ярыла торган ташлар — сынау аша килгән иман

«...шундыйлары да бар, алар ярылалар да, эченнән су чыга...»

Бу — ачылу өчен зур тетрәнү, «сугу» кирәк булган күңелләр. Кайвакыт  диннән ерак яшәгән кешенең тормышына зур сынау килә. Ул авыру, югалту яки авыр кризис булырга мөмкин. Таш ярылып эчендәге суы чыккан кебек, җан да авырлыклар аша Раббысын  таба борыла.

Моның ачык мисалы — Гомәр ибн әл-Хаттаб (разыйаллаһү ганһү). Исламга каршы кылыч күтәреп чыккан кешенең, сеңлесенең диндәге ныклыгын күреп, үкенечтән күңеле «ярыла». Бу — безнең өчен зур сабак: бүгенге көндә иман юлында булмаган кешеләрне хөкем итәргә ашыкмагыз. Мөгаен, аларның күңеле дә  үз сәгатен генә көтәдер.

3. Илаһысыннан куркудан түбән төшүче ташлар — гамәл аша

«...һәм шундыйлары бар, алар Аллаһтан куркып түбән төшәләр».

Монда Коръән таш эчендәге су турында әйтми. Бу — тау кубарылу кебек: ташлар куәтле агымга буйсынып иярәләр. Бу — Исламда булган, намаз укыган, ураза тоткан, буйсынучан мөэминнәр. Мөгаен, алар әлегә «иманның  тәмен» тулысынча татый алмаганнардыр, ләкин аларның тормышы инде дин белән үрелгән. Вакыт үтү белән, мондый буйсынуда тирән иман нуры кабыначак.

Йомгаклау: Аллаһ нәрсәләрне күрә?

Аятьнең ахырында Аллаһ Тәгалә кисәтә: «Аллаһ сезнең кылган гамәлләрегездән хәбәрсез түгел».

Без кылган гамәлләребез күңелебезгә турыдан-туры тәэсир итә. Изге эшләр йөрәкне пакьли, аны тере һәм йомшак итә. Гөнаһлар исә җанны тутыктыра, салкын ташка әйләндерә. Кыямәт көнендә син җыйган байлыгың да, балаларың да,дәрәҗәң дә ярдәм итмәс — бары тик Раббысы алдына көнчелектән һәм икейөзлелектән арынган «сәламәт йөрәк» белән килүчеләр генә котылуга ирешер.